Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
        FOLKLOR  İNSTİTUTU

 
 
Baş səhifə
   
 
STRUKTUR
Direktor
Elmi işlər üzrə direktor müavini
Ümumi işlər üzrə direktor müavini
Elmi katib
 
HAQQIMIZDA
İnstitutun tarixi
İnstitutun elmi şurası
 
ŞÖBƏLƏR
Klassik folklor şöbəsi
Türk xalqları folkloru şöbəsi
Dədə Qorqud şöbəsi
Aşıq yaradıcılığı şöbəsi
Mifologiya şöbəsi
Cənubi Azərbaycan şöbəsi
Müasir folklor şöbəsi
Mərasim folkloru şöbəsi
Folklor və yazılı ədəbiyat şöbəsi
Folklorun toplanması və sistemləşdirilməsi şöbəsi
Musiqi folkloru şöbəsi
Təhsil şöbəsi
Folklor fondu
Azsaylı xalqların folkloru şöbəsi
Şəki bölməsi
Qazax-Borçalı bölməsi
Xarici əlaqələr bölməsi
Redaksiya-nəşr bölməsi
"İrs" folklor ansamblı
Folklor studiyası
Kadrlar şöbəsi
Mühasibatlıq
 
ELMİ İSTİQAMƏT
Araşdırmalar
Dissertasiyalar
İnnovasiya
Avtoreferatlar
Kitabxana
Qanunvericilik
Simpoziumlar
 
LAYİHƏLƏR
Azərbaycan Folklor Antologiyası
Azərbaycan Folkor Külliyyatı
Qarabağ folkloru
   
Video
Arxiv
Saytın xəritəsi
Bizimlə əlaqə
   
 
LİNKLƏR




Sayğac
free counters
 

27.2.2013

AMEA Folklor İnstitutu Xocalı faciəsini andı

Tədbiri bir dəqiqəlik sükütdan sonra giriş sözü ilə açan institutun direktoru fil.ü.e.d. Muxtar Kazımoğlu ermənilərin azərbaycanlılara qarşı düşmənçiliklərinin tarixi köklərindən söhbət açaraq qeyd etdi ki, bu faciə bəşəriyyətin yaşadığı ən dəhşətli faciələrdən biri idi: “Bu faciənin baş verməsinin bir çox tarixi və fəlsəfi əsasları vardır. Bir tərəfdən yenicə müstəqilliyini elan etmiş bir dövlətin varlığı Rusiyanın imperiya maraqlarına cavab vermirdisə, digər tərəfdən erməni quldurlarının Azərbaycan torpaqlarına əsassız iddiası iki marağın üst-üstə düşməsilə nəticələndi. Həmçinin bu faciənin belə amansız və qəddar şəkildə törədilməsində birbaşa məqsəd dinc əhalinin gözünü qorxutmaq və Qarabağın digər regionlarını da bu göz dağından vahiməyə salmaq idi. Müəyyən mənada onlar buna nail ola bildilər.
Bu faciənin dəhşətli faktologiyasına bir qədər də fəlsəfi aspektdən yanaşmaq lazımdır. Bir xalqın ərazisində yurd-yuva saldığı, öz dövlətini qurduğu digər bir xalqa nə dərəcədə yığılmış nifrət olmalıydı ki, bu cür vəhşəti törətsin?! Bu məsələni dərk etmək üçün qarşı tərəfin etnomilli psixologiyasını, tarix səhnəsində özünüifadə tipologiyasını izləmək kifayətdir. Bu faciənin miqyası faşizmin törətdiyi vəhşiliklə də müqayisə oluna bilməz. Əgər faşizm uzun sürən, süni fəlsəfi ideologiya əsasında özünü realizə edirdisə, bundan fərqli olaraq ermənilərin törətdiyi əməllər yalançı tarix, boş xülya üzərində qurulmuşdur. Odur ki, sovet hökumətinin dağılmasından qısa zaman keçməsinə baxmayaraq onlar bu faciəni törədə bildilər.
Bu gün biz dünyanın siyasi gedişatı ilə ayaqlaşmalıyıq. Biz bir millət olaraq ağlamağı, məğlub görüntünü özümüzə sığışdırmasaq belə, dünya ölkələrini bu faciədən xəbərdar etməliyik. Əgər belə olmasa, bir qədər sonra erməni təbliğatı başına min cür faciələr açılmış xocalıların görüntülərini özlərinin “genosidlərinin” təbliğatına çevirəcəklər. Bu gün Azərbaycan dövləti Xocalı faciəsinin təbliği ilə bağlı çox uğurlu siyasət yürütməkdədir. Artıq dünyanın bir neçə ölkəsində Xocalı faciəsi genosid kimi tanınmış, bəzi ölkələrdə isə bununla bağlı işlər gedir.”


Tədbirdə çıxış edən prof. Füzuli Bayat Xocalı faciəsini Qarabağ faciəsinin tərkib hissəsi kimi xarakterizə edərək bildirdi ki, bu faciənin dünyanın qəbul etdiyi standartlara uyğun şəkildə təbliğinə mane olan səbəblərdən biri də, bizim etnopsixologiyamızdır: “Türk heç zaman ağlamağı, sıtqamağı, özünü yazıq kimi təqdim etməyi özünə sığışdırmamışdır. Unutmaq lazım deyildir ki, bu işin təbliğində biz ziyalıların üzərinə böyük yük düşür. Mən Türkiyə Cümhuriyyətində fəaliyyət göstərdiyim zaman hər il fevral ayının 26-da canlı proqramlarda Xocalı faciəsini əks etdirən görüntülərlə çıxış etməyi özümə vicdan borcu bilmişəm.
Biz nəinki yalnız həmin gün, ilin bütün günlərində Xocalını anmalı və təbliğ etməliyik.”
Çıxış edən fil.ü.f.d. Fəxrəddin Salim bu faciəni türk-islam məfkurəsi kontekstində dəyərləndirərək tədbir iştirakçılarının diqqətini yeni bir istiqamətə yönəltdi. Onun ifasında səslənən türk şəhidlyinin simvoluna çevrilən “Çanaqqala” türküsü Xocalı şəhidlərinin ruhuna ithaf olundu.
Fil.ü.f.d. İslam Sadıq Xocalı faciəsinin dünyaya tanıtdırılmasının mənəvi və hüquqi əsaslarından söhbət açaraq bu işdə bütün vətəndaşların həmrəyliyinin vacib olduğunu dedi: “XX əsrdə informasiya mübadiləsinin kifayət qədər sürətli şəkildə getdiyi bir dövrdə, hamının gözü qarşısında baş verən bu genosidi tanıtmaq üçün nə lazımdırsa, çalışıb etməliyik”.
Çıxışının sonunda İ.Sadıq Xocalıya həsr etdiyi poemasından “Qanlı çay daşı” adlı hissəni tədbir iştirakçıların diqqətinə çatdırdı.
Nizami Muradoğlunun “O ruhlara çağırış” adlı şeiri də tədbir iştirakçılarını Türk tarixinin cahanşümül simalarının timsalında milli vətənpərvərlik ruhuna köklədi.
Çıxış üçün söz verilən şair, fil.ü.f.d. Adil Cəmil Xocalı faciəsinin son dövrdə Azərbaycan xalqının başına gətirilmiş yeganə faciə olmadığını diqqət mərkəzinə gətirərək belə faciələrin Kəlbəcərdə Ağdaban-Çayqovuşan kəndində, eləcə də Qaradağlıda törədildiyini dedi. Qeyd etdi ki, biz bu faktları da unutmamalı, təbliğat zamanı kompleks şəkildə dünyaya çatdırmalıyıq.

Səfa Qarayev
Hikmət Quliyev

           SAYTDA  AXTAR
 
        © Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
         FOLKLOR  İNSTİTUTU

Bütün hüquqlar qorunur. Yazılardan istifadə edərkən sayta istinad olunmalıdır. 2008-2017.